در صحن:‌ شاید بهترین توصیف از فرجام روستازاده‌ای که از بسیج دانشجویی به هیات رئیسه مجلس رسید و همواره سعی داشت خود را از مخالفان جدی مفاسد اقتصادی معرفی کند همان جمله ای بود که خود گفت: «با واقعیت ها بیشتر آشنا شدم

محمّد دهقانی نفندر مشهور به محمد دهقان دی ماه ۱۳۴۱ در یکی از روستاهای چناران متولد شد و پس از گذراندن تحصیلات راهنمایی به مشهد رفت و دیپلم خود را از آنجا گرفت. او سابقه ۲۲ ماه حضور در جنگ ایران وعراق را دارد و در۲۲ سالگی زمانی که فرمانده گردان مهندسی رزمی سپاه در مریوان بود اسیر شده و ۵ سال را در اسارت گذراند.

بعد از آزادی به ادامه تحصیل در رشته حقوق پرداخت و سال ۸۲ توانست مدرک دکتری حقوق خصوصی را اخذ کند. او بیشتر دوران دانشجویی‌اش را در بسیج دانشجویی می‌گذراند؛ ابتدا رئیس سازمان بسیج دانشجویی استان تهران و سپس معاون سیاسی بسیج کشور می‌شود. او از بنیانگذاران خبرگزاری دانشجو است.

از او به عنوان موسس فراکسیون توسعه روستایی نام می‌برند، امری که بروشور تبلیغاتی جبهه متحد اصولگرایان «ابتکاری برای اولین بار درتاریخ ایران» می‌خواند.

دهقانی ۴۱ ساله بود که برای نخستین بار به عنوان نماینده چناران و بینالود (طرقبه و شاندیز) وارد مجلس شد و در اولین نطق پیش از دستور خود در مهرماه سال ۸۳ درباره مجلس هفتم گفت: «تحقیقاً می‌توانیم‌ بگوییم‌ که‌ برای‌ اولین‌بار مجلسی‌ متخصص‌، توانمند، متعهد و معتقد به‌ راه‌ امام‌ و شهیدان‌ یک‌ جریان‌ قوی‌ و بسیار ارزنده‌ را تشکیل‌ دادند.»

او تقریبا در تمام نطق‌ها و مصاحبه‌های خود از فساد اقتصادی می‌گوید. چه بعد از روی کار آمدن دولت همسوی مجلس در سال ۸۴ که معتقد است: «اشکال ساختاری مربوط به عدم همسویی دولت و مجلس، موجب تلف شدن بخشی از وقت مجلس در طول (۱۴) ماه گذشته شد» و مدیریت دولت خاتمی را «مدیریت فرسوده و ضعیف» می‌خواند که موجب «اختلاس و به یغما بردن اموال مردم توسط تعدادی از کارکنان دولتی و انباشته شدن صدها پرونده مفاسد اقتصادی در دادگاه¬ها و صدها پرونده دیگر در مراکز نظارتی» شده (۹مرداد۸۴) و چه در تمامی نطق‌های بعدی خود که از افتخارات مجلس را خطاب رهبری می‌داند: «رهبر معظم انقلاب درابتدای مجلس هفتم فرمودند، من قبلا در مجلس گذشته بحث مبارزه با فساد اقتصادی را مطرح کردم وتوقع داشتم که نمایندگان بیایند و پرچم مبارزه با فساد اقتصادی را بدست گیرند.آنها این کار را نکردند، شما بکنیـد.»

دهقانی که تا سالها بعد همواره خود را از پیشگامان مبارزه با فساد و طراح «طرح اعلام اسامی مفسدان اقتصادی» می‌دانست در یک مصاحبه چالشی با سایت اصولگرای جهان نیوز در اسفند ۸۶ همزمان با روزهای پایانی مجلس هفتم، وقتی خبرنگار می‌پرسد: «آقای دکتر دهقان! شما همان شور و حرارتی را که در ابتدای مجلس هفتم در مورد پیگیری بحث مبارزه با فساد اقتصادی داشتید الان هم دارید یا نه؟» می‌گوید: «من همان شور و حرارتی را که داشتم، دارم، ولی با واقعیت ها بیشتر آشنا شدم

محمد دهقانی در مجلس هشتم نیز به عنوان نماینده‌ای اصول‌گرا بحث مبارزه با مفاسد اقتصادی را البته با شور حرارتی کمتر پیگیری کرد، چنانچه خرداد ۸۷ به خبرگزاری فارس گفت:‌ «قوه قضائیه به هیچیک از ۳۰۰ سؤال هیئت تحقیق و تفحص پاسخ نداد.»

وی درهمین سال، جمعیت رهپویان انقلاب اسلامی را همراه با دیگر دوستانش تشکیل داد و خود سخنگویی‌اش را برعهده گرفت.

با نزدیک شدن به انتخابات ریاست جمهوری سال ۸۸ ، دهقانی همراه با دیگر همفکرانش اگرچه به تدریج اختلافاتشان با دولت احمدی نژاد بیشتر می‌شد ، اما همچنان حمایت خود را از او دریغ نمی‌کردند. دهقانی هم با «جریاناتی که در مخالفت با دولت نهم بحث تشکیل دولت وحدت ملی» و «تحقیق و تفحص از سفرهای استانی» را مطرح می‌کردند مخالفت می‌کرد و معتقد بود «سفرهای استانی هیئت دولت موثر و خوب و موجب توزیع عادلانه ثروت شده» و هم در موضوع اختلافات مجلس و دولت انتقاداتی را متوجه رئیس دولت می‌کرد هرچند در ایام انتخابات به جانبداری تمام قد از او می‌پرداخت ودر خرداد ۸۸ در زنجان گفت: «رییس‌ دولت نهم نزدیک‌ترین فرد به ولایت فقیه به لحاظ قرابت و موقعیت و عملکرد است.»

دهقانی که از عضویت در کمیسیون حقوقی وقضایی حالا دیگر به هیات رئیسه مجلس رسیده است کمتر ازقبل درباره مفاسد اقتصادی اثری موضع گیری میکند. بعد از حوادث سال ۸۸ او نیز هم‌ نوا با مجلس اصولگرای هشتم مواضعی در مخالفت با معترضان به نتایج انتخابات دارد. او در مهرماه ۸۸ به جنبه هایی از دادگاه متهمان انتقاد دارد و می‌گوید: «تاکید ما بر قانون به لحاظ رعایت حقوق متهمان است و این به معنای دفاع از اعمال مجرمانه‌ای که مرتکب شدند،نیست.» او که در آبان ماه همان سال معتقد بود: «کروبی تلاش می‌کند دستگیر شود

و یا باید: «کروبی و موسوی با عذرخواهی به جامعه بازگردند.» بعد از حوادث عاشورای همان سال به قضات توصیه می‌کند: «برای عوامل اصلی اغتشاشات حکم محارب صادر کنند.»

در جریان رسیدگی مجلس به ماجرای کهریزک نیز محمد دهقانی برای نخستین بار به تخلفات اقتصادی قاضی مرتضوی اشاره می‌کند و می‌گوید: «متهم اصلی گزارش کمیته ویژه مجلس درباره کهریزک، همان متهم کمیته تحقیق و تفحص از قوه‌قضائیه در مجلس هفتم است؛ سال‌هاست پرونده این شخص در قوه قضائیه با اسناد کامل موجود است اما جای تعجب است که چرا به آن رسیدگی نمی‌شود.»

نماینده چناران در ماجرای کشمکش‌ها بر سر دانشگاه آزاد در تابستان ۸۹ که منجر به دخالت مجلس و طرح موضوع وقف آن شد بیش از سایر اعضای هیات رئیسه تلاش کرد و در صف مخالفان هاشمی رفسنجانی ظاهر شد . او ابتدا به فارس گفت: «وقف اموال دانشگاه آزاد وجاهت قانونی و شرعی ندارد اگر هم این طرح در مجلس تصویب شود، مورد تائید شورای نگهبان قرار نخواهد گرفت.» و سپس به اخطار قانون اساسی متوسل شد و ورود مجلس به بحث اساسنامه دانشگاه آزاد را «ورود به یک امر ولایی و غیرمجاز» دانست. اما به این هم بسنده نکرد و در جمع معترضانی که دانشجو نامیده می‌شدند گفت: «نگران نباشید الان فضا در مجلس طوری است که می‌توان گفت کفه ترازو به سمت ماست.»

با اوج گیری مخالفت‌های اصول‌گرایان با دولت دهم بویژه بعد از ماجرای خانه‌نشینی احمدی نژاد ، محمد دهقانی هم سعی دارد از این جریان عقب نماند تا جای که با هشدار به احمدی نژاد و مشایی گفت: «اگر جریان انحرافی مشی خود را به گونه‌ای تنظیم کند که نظام دچار بن‌بست شود و مصالح نظام اقتضا کند، احتمال برخورد سخت با این جریان قبل از پایان دوره ریاست‌جمهوری دور از ذهن نیست.»

در ماجرای افشای تخلفات اقتصادی گروه امیرمنصور آریا در آبان ۹۰، نامی هم از فرزند محمد دهقانی برده شد که دهقان ارتباط خود و فرزندش با گروه آریا را تکذیب کرد و گفت: «من یک پسر سه‌ساله دارم که مثل خودم گروه “آریا” را ندیده است.»

اما شاید خبرسازترین اظهار نظر دهقانی مربوط به ۱۶ آبان ۹۰ باشد که با قاطعیت اعلام کرد یک تیم تخصصی از حقوق‌دانان زیر نظر دفتر مقام معظم رهبری تشکیل شد و اقدام به بررسی ده‌ها مورد از موارد قانون اساسی برای بازبینی و بازنگری کردند و یکسری از ایرادات را مشخص کردند که البته بنده عضو آن تیم نیستم اما از این امر مطلّعم. او کمتر از ۲۴ ساعت بعد تلویحا آن را تکذیب کرد و گفت: «این مطالب نظر شخصی بنده و برخی کارشناسان بود و ارتباطی با دفتر مقام معظم رهبری نداشته است.»

دهقانی در انتخابات ریاست جمهوری سال ۹۲ هم به هاشمی تاخت هم به احمدی نژاد. از رد صلاحیت هاشمی دفاع کرد و در پاسخ به ادعای احمدی نژاد که گفته بود برای همراهی رحیم مشایی در وزارت کشور، مرخصی گرفته گفت: «فردی مثل رئیس جمهور حق ندارد برای خلاف کردن مرخصی بگیرد. مرخصی گرفتن برای رئیس جمهور مضحک است و معنی ندارد.»

بعد از پیروزی حسن روحانی، نماینده چناران نقش فعالی در مخالفت با برخی وزرای پیشنهادی بویژه منتسبین به «فتنه» و استیضاح وزیر علوم داشت. او همچنین از منتقدان سرسخت مذاکرات هسته ای دولت روحانی است.

عضو هیات رئیسه مجلس ۱۰سال بعد از حضورش در مجلس و فریادهایی که برای مبارزه با فساد برآورده بود و ۶ سال بعد از زمانی که گفته بود دربرخورد با فساد با واقعیت ها آشنا شدم، هر دو مجلس هشتم و نهم را از همکاری با محمدرضا رحیمی مبرا کرد. او تنها به خبرگزاری فارس گفت: «ما در مجلس هفتم و هشتم بدون اینکه هیچ مسئله شخصی با آقای رحیمی داشته باشیم و فقط به‌ واسطه سوابق و شائبه‌هایی که در مورد دست داشتن در فساد وجود داشت، با مسئولیت گرفتن وی مخالف بودیم.»